گفتي كه بخوان ، ولي صدا مرده

اين پنجره رو به انزوا مرده

اين پنجره ـ اين دهان بي آوا

از تلخي طعم واژه ها مرده

اين پنجره ـ اين سلام بي پاسخ

دلواپسِ كوچه‌بي كه بي عابر

بن بستْ ميان كوچه ها مرده

دلواپس سايه اي كه آنسوتر

ناچارم اگر كه بسته يا مرده

بر حاشيه‌ي صداي من بنويس :

آوازِ كسي در اين صدا مرده

آواز كسي كه در صداي او

هر شب همه چيز اي خدا مرده

اين ها هيچكدام نافي يكديگر نيستند چه بسا من اگر بتوانم در اين روزگار پست مدرن يك غزل كلاسيك شده اما خوب و ماندگار بگويم موفق بوده ام اما با اين همه، سمت و سوي تحولات فرهنگي اجتماعي ما به گونه اي است كه قالبهاي فرسوده و اشباع شده ديگر جوابگوي ذائقه آدم امروزي نيستند. اما من معتقدم براي حضور در اين عرصه بايد راه را به تمامي طي كرد يعني بايد از راه سنگلاخ و دشوار شعر كلاسيك عبور كرد تا به واقعيت شعرامروز رسيد . هميشه بايد به قله فكر حتي اگر احتمال پرت شدن به درون دره بيش از اميد به فتح قله باشد.

تصور و حتي تحمل اين نكته براي من سخت است كه ببينم در وادي ادبيات كساني را هلي كوپتر با چتر نجات بر قله پياده كند و معدودي نيز از راه صعب كوهستان به سمت قله بروند . تا اينجا آنچه ديده شده هياهوي گروه اول و اصالت گروه دوم بيشتر بوده . كسي كه با پشتوانه ادبيات كلاسيك به شعر مدرن و پست مدرن نگاه مي كند ، ديواري بتُني از هزار سال تجربه و تاريخ پشت سر خود دارد . اين نكته به آن معنا نيست كه بگذاريم سنت و آن سكه ها كه غير رايج هستند دست و بال ما را ببندد

ببينيد دكتر رضا براهني با اينكه در نقد ادبي پيشگام و پيشرو بوده و در نقد و تئوري شعر خيلي ها از دستاوردها و تلاش هاي او ارتزاق كرده اند ، شعر كلاسيك را هم تجربه كرده همينطور آتشي و ديگران .اصلا چرا راه دوري برويم ، هرمز علي پور تجربه هاي كلاسيك موفقي داشته است غزلهاي زيبايي از او خوانده ام. هرمز با سه ده حضور در شعر مدرن ايران بهيچوجه قابل انكار نيست.

شعر اينجا هميشه در حال حركت بوده است و برهه كنوني كه از پر جنب و جوش ترين دوره هاي شعر خوزستان بوده است . اما اين دليل نمي شود كه دور خودمان دايره‌اي بكشيم و فكر كنيم كه تمامي ادبيات اينجاست. بلكه ادبيات خوزستان يا هرجاي ديگر وقتي به مفهوم واقعي خود نزديك مي شود كه خود را در داد و ستد با مجموعه ي ادبيات كشور ببيند. بسياري از صاحب نظران مي گويند خوزستان علي رغم پر تعداد بودن پر تنوع نيز هست و صداهاي متفاوتي در خود دارد اين ويژگي در كمتر جايي ديده مي شود .

نه اين ها تنوع هاي من هستند. من اين را به خود قبولانده ام كه براي رسيدن به لذت ادبي جايگاه هر چيز را بدون رتبه بندي براي خود تبيين كنم . آثار ادبي خواه ناخواه خلق مي شوند ما بايد سهم خودمان را از آنها برداريم .

من مي خواهم از ادبيات لذت ببرم. با خودم كه تعارف ندارم آرامشي را كه در پي آن هستم در ادبيات پيدا مي كنم با همه مخاطراتي كه دارد. در بحث لذت هر چيز طعم خاص خود را دارد كيفيت شعر يار مرا مي نهلد تا كه بخارم سر خود مولوي ، با شعر دف را بزن بزن كه دفيدن به زير ماه در اين نيمه شب ، شب دفماهها دكتر براهني يكسان نيست اما از هر دو لذت مي برم ناچارم بر خلاف ميل شخصي ام به گفته اي از بارت اشاره كنم . او پندار قاضي بودن را درباره منقد نفي مي كند . ما با نگرشي نو از نقد در ديدگاه بارت مواجه ايم كه مناسبات جديدي را رقم مي زند. اصلا بحث برتري مطرح نيست اصل قضيه در برابري متن هاست اگر از چيزي لذت نبريم مسلم است كه سراغ آن نمي رويم. اما آن چيز وجود دارد و حتما مشتريان خودش را هم دارد.

اين جلسات به خودي خود شور و شوق را در شاعران به ويژه جوانترها ايجاد مي كند شايد هم اين لذت شعر خواندن و شعر شنيدن و درگير بحث و جدل شدن باشد كه اين جلسات را فعال و پر رونق مي كند . به هر حال اين جلسات بايد باشد حتي اگر شاعر بزرگي از آنها بيرون نيايد و اتفاق مهمي هم نيفتد. ما با احتمالات زندگي مي كنيم شايد خدا خواست و معجزه اي هم رخ بدهد.

اگر منظورتان نقد است در سال هاي قبل اتفاق قشنگي رخ داد كه متاسفانه ادامه پيدا نكرد. تجربه نقد در اين جلسات آنقدر جدي بود كه علاقمندان شعر و نقد شعر از ديگر شهر هاي استان براي شركت در بحث و جدل به اهواز مي آمدند . از چهره هاي شاخص آن جلسات كه با بحث هاي علمي و به روز حاضر مي شدند بايد به عليرضا مكوندي و بهروز جلالي اشاره كرد و شايد به جرات بتوانم بگويم براي اولين بار در استان اين مباحث را از نظرگاههاي مختلف آقاي مكوندي مطرح كرد . و اينكه حالا مي بينيم بعضي نو رسيده داعيه دار بحث و نظر و تئوري ادبي هستند از آن جلسات بهره ها بردند. نوار بعضي از آن جلسه ها موجود است . بعضي از همين دوستان توجه ندارند كه ممكن است همين كتابي را كه در دست دارند در دست ديگري هم باشد .

بگذاريد دقيق تر بگويم اول از جلسات خانگي شروع شد كه بعدا بصورت كلاسه شده دقيقاً در هفتم ارديبهشت ماه هفتاد و هفت ادامه يافت بحثهايي مقدماتي در مورد كلاسيسيزم ، رمانتيسيزم و البته مفصلتر در سورئاليسم. جمعا مروري بر جريانها و مكاتب ادبي در غرب بود و اينكه بر شعر ما چه تاثيري داشته اند . و مباحثي ديگر كه در جلسه هاي خانه هنر مطرح و پيگيري شدند كه عمدتاً توسط آقاي مكوندي، و جسته و گريخته توسط ديگر دوستان كه حضورشان مستمر نبود دنبال مي شد . مباحثي در حوزه هاي رويكردهاي نقد جديد ، نشانه شناسي ، زبانشناسي سوسور و ويتكنشتاين ، نقد جامعه شناختي گلدمن ، مباحث ساختگرايي كريستوا ، شالوده شكني باشلارو البته اين بحث ها بطور مفصل تر در جلسات خصوصي تر دنبال مي شد .

بعدها علي قنبري حضور فعالي در جلسات نقد داشت و ديگراني كه چندان بطور مستمر حضور نداشتند .

متاسفانه بعدها اين حركت در انجمن شعر اهواز كم رنگ شد اما اتفاق هاي ديگري افتاد از قبيل برگزاري همايش شعر خوزستان كه بازتاب خوبي داشت . با اين حال بحث نقد و بررسي در خوزستان منتفي نشد . بچه هاي گروه پيشنهاد با انرژي زائد الوصفي جلسات نقد و بررسي را فعال كردند به ويژه نقد كتاب كه در خوزستان بي سابقه و در كشور كم سابقه بود .كم سابقه از اين جهت كه در كشور جلسات نقد كتاب بصورت موردي برگزار مي شد اما در گروه پيشنهاد بصورت پيوسته و مداوم . و چون كتابهاي مورد نقد از كتابهاي شاعران خوزستان بودند تعدادي نقد مكتوب و شفاهي بوجود مي آمد كه مي تواند مرجعي براي بررسي هاي آتي قرار گيرند .

اين بسترها را چه كسي بايد فراهم كند ؟ شاعران، مطبوعات، رسانه ها ، مسئولين فرهنگي ؟ من وارد معقولات نمي شوم تا حال هرچه بوده بر دوش خود شاعران بوده . اما با همين بضاعت اندك كارهاي درخوري صورت گرفته « نداي جنوب » حركتي حرفه اي داشت كه گويا قرباني داد و ستد هاي سياسي شد . نشريه اي كه طي يكسال فعاليت كارنامه قابل قبولي از خود نشان داد و مي توان گفت تبادل شايسته اي ميان ادبيات خوزستان و كشور برقرار كرده بود . گواه اين حرف برگزيده شدن دو تن از نويسندگان اين نشريه، محمد صفري و مهدي مرادي در جشنواره مطبوعات بود .

« ويژه نامه ادبي روزان » به سعي علي ياري كه بُرد برون استاني قابل توجهي در ميان اهالي ادبيات داشت و ادبيات جدي و غير متفنن استان را انعكاس داده است كاري كه ضرورت آن به شدت حس مي شد و استمرارش قطعاً شوق برانگيز و حركت ساز خواهد بود

.و ديگر ؟

همانطور كه آبها بر شانه هم ايستاده اند . شعرها هم بر شانه هم ايستاده اند نفي و تخريب ديگران برداشتن پله از زير پاي خود است .

چند پسر دهساله با دوچرخه هايشان  ياد نامه احمد محمود

دخيل

از آسمان ها بسته شد چشم دخيل من

اعجاز هم لبْ تشنه مي آيد ز نيل من

هر روز با نامي دگر خود را صدا كردم

اما كسي پيدا نشد در قال و قيل من

قصد كجا دارد شتاب بي دليل من؟

پژمرده خواهد شد به رنگ شعله ها در باد

در زير پاي روزها درد اصيل من

حتي گلستان آتش نمرود خواهد شد

ديگر تبر چاقو شد از لطف خليل من .